ไซเบอร์วนาราม.เน็ต

เว็บไซต์เพื่อพระพุทธศาสนา อารามหนึ่งบนโลกไซเบอร์

laithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithai

          การวินิจฉัยและตัดสินคดีความที่เกิดขึ้นนั้น ทุกวันนี้เชื่อในอำนาจของศาลสถิตยุติธรรมว่าจะต้องวินิจฉัยถูกต้องตามข้อเท็จจริง หากศาลพิพากษาออกมาก็ต้องรับฟังหรือหากไม่เห็นด้วยก็ต้องยื่นอุธรณ์ ฎีกาไปตามขั้นตอน เชื่อกันว่า “คำวินิจฉัยของศาลคือความถูกต้อง” แม้ว่าอาจจะมีบ้างในบางครั้งที่อาจจะตัดสินลงโทษคนผิด แต่ก็มีน้อยมาก อย่างพี่น้องฝาแฝดสองคน ศาลตัดสินผิดคนเพราะเกิดมาหน้าตาเหมือนกัน ศาลก็อาจจะไม่ใช่คำตอบสุดท้าย เพราะศาลสถิตยุติธรรมเองก็มีเงื่อนไขอยู่เหมือนกัน ทางที่ดีอย่าให้มีคดีความเกิดขึ้นเลย หากไม่ถึงคราวจำเป็นจริงๆอย่ามีคดีขึ้นโรงขึ้นศาลเด็ดขาด คนโบราณสอนไว้ว่ามีสี่โรงที่ไม่ควรขึ้นคือ "โรงเหล้า โรงพยาบาล โรงศาลและโลงศพ" สี่แห่งนี้ไปแล้วยุ่งยากมากเรื่อง


          คดีความมักจะมาจากการมีความเห็นไม่ตรงกัน ฝ่ายหนึ่งมองเห็นอย่างหนึ่งแต่อีกฝ่ายหนึ่งมองไปอีกอย่าง หากเมื่อใดก็ตามความโลภ อำนาจและผลประโยชน์ เกิดขึ้นในจิตใจแล้ว ความยุติธรรมมักจะขึ้นเพื่อประโยชน์ตนมากกว่าจะเกิดขึ้นเพื่อความถูกต้องจริงๆ คำตัดสินใจถูกใจ แต่ไม่ถูกต้อง แต่ถ้าคำตัดสินก็ถูกต้อง และถูกใจด้วย นั่นคือความยุติธรรมที่แท้ แต่การที่จะทำให้ถูกใจของคนทุกฝ่ายนั้นในโลกนี้ยากแท้จะเสาะหา

 

          มีเรื่องเล่าว่ากาลครั้งหนึ่งมีนากสองตัวหากินในน่านน้ำแห่งหนึ่ง นากทั้งสองแบ่งที่หากินโดยชัดเจน ตัวหนึ่งหากินตามริมฝั่ง อีกตัวหนึ่งหากินตามน้ำลึก ต่างฝ่ายต่างก็ดำเนินชีวิตเป็นไปในทำนองนี้มานานแสนนาน อยู่มาวันหนึ่งบังเอิญว่านากทั้งสองได้ปลาตะเพียนมาตัวหนึ่งอยู่ระหว่างน้ำตื้นและน้ำลึก จึงตกลงกันไม่ได้ว่าปลาตะเพียนตัวนั้นจะเป็นของใคร เพราะนากทั้งสองต่างก็อ้างสิทธิของตน จึงได้แต่ถกเถียงกันโดยยกเหตุผลต่างๆนานา บังเอิญว่านากทั้งสองไม่มีญาติพี่น้องหรือนากผู้ให้การสนับสนุน จึงไม่มีการเดินขบวนประท้วงเพื่อเรียกร้องสิทธิที่ตนควรจะได้ จากเช้าจนตะวันบ่ายคล้อยอยู่แล้วก็ยังตกลงกันไม่ได้ ตอนนั้นเกิดเป็นคดีความว่าด้วยการแบ่งปลาตะเพียน โดยมีนากสองตัวเป็นคู่คดีความ
          ขณะนั้นมีสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งเดินผ่านมา นากทั้งสองจึงขอร้องให้สุนัขจิ้งจอกเป็นผู้พิพากษาทำหน้าที่เป็นตุลาการในการตัดสินคดีความว่าปลาตะเพียนตัวนั้นควรจะตกเป็นของนากตัวใด พอสุนัขจิ้งจอกได้ฟังก็อิดออดพลางคุยโวว่า “พระราชาตั้งเราไว้ในตำแหน่งผู้พิพากษา ทำหน้าที่วินิจฉัยเหนื่อยมาทั้งวัน ตั้งใจว่าจะมาเดินเล่นสบายๆ พวกท่านอย่ามายุ่งกับเราเลย” จากนั้นก็ทำท่าจะเดินหนี

 

          แต่เมื่อนากทั้งสองขอร้องหนักเข้า สุนัขจิ้งจอกก็ตั้งกติกาว่า “หากพวกท่านยอมปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของเรา โดยไม่มีข้อแม้ เราก็จะสละเวลาทำหน้าที่วินิจฉัยและพิพากษาคดีความ”
          เมื่อนากทั้งสองรับคำ สุนัขจิ้งจอกตัวนั้นจึงเริ่มทำหน้าที่ผู้พิพากษา โดยให้นากทั้งสองแบ่งปลาตะเพียนออกเป็นสามท่อน พอทุกอย่างดำเนินไปอย่างนี้แล้วก็เริ่มคำตัดสินว่า “นากตัวที่เที่ยวหากินตามริมฝั่งให้เอาส่วนหาง ส่วนนากที่หากินตามน้ำลึกให้เอาส่วนหัวของปลาตะเพียนไป” นากทั้งสองทำหน้างงสงสัยในคำตัดสิน
          สุนัขจิ้งจอกจึงบอกว่า “เราทำหน้าที่ผู้พิพากษาเหนื่อยที่สุดต้องทำให้พอใจทั้งสองฝ่าย ดังนั้นจึงควรได้รางวัลของการวินิจฉัยผู้ตั้งอยู่ในธรรมแห่งความถูกต้อง คือได้ส่วนกลางของปลาตะเพียน”
          สิ้นคำตัดสินนากทั้งสองก็ต้องก้มหน้ารับส่วนแบ่งของตนไป เพราะได้ทำกติกากันไว้ก่อนแล้วว่าจะเชื่อในคำตัดสินของสุนัขจิ้งจอก ที่นากทั้งสองตกลงแต่งตั้งให้เป็นผู้ทำหน้าที่เป็นผู้พิพากษาในคดีแบ่งปลาตะเพียน

 

          สุนัขจิ้งจอกอ้างว่าตนตัดสินคดีความนี้โดย “เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม” ธรรมของสุนัขจิ้งจอกคือความโลภ ซึ่งอยู่ในธรรมสามประการเมื่อเกิดแล้วไม่เป็นไปเพื่อประโยชน์ ดังที่แสดงไว้ในปุริสสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (15/329/100) ครั้งหนึ่งพระพุทธเจ้าได้แสดงแก่ พระเจ้าปเสนทิโกศลว่า “ธรรมสามอย่างเมื่อบังเกิดขึ้นในภายในของบุรุษ ย่อมบังเกิดขึ้นเพื่อความไม่เป็นประโยชน์ เพื่อความทุกข์ เพื่อความไม่สบายคือโลภะ โทสะ โมหะที่เกิดขึ้นในตนย่อมบั่นรอนบุคคลผู้ใจบาป เหมือนผลของตนย่อมบั่นรอนต้นเต่ารั้งฉะนั้น”
          ต้นเต่ารั้งหรือเต่าร้าง เป็นปาล์มชนิดหนึ่งมีใบสวยงามมาก เป็นปาล์มที่มีหน่อขึ้นอยู่เป็นกอใบมีลักษณะรูปขนนก สีเขียวเข้มเป็นมันลักษณะของใบย่อยคล้ายครีบหรือหางปลา เวลาลมพัดใบโบกสะบัดดูงดงามยิ่ง เต่าร้างนี้เมื่อต้นยังเล็กนิยมปลูกในกระถาง ตั้งประดับไว้ในอาคารบ้านเรือนจนโตได้ขนาด จึงย้ายลงปลูกที่ดิน แต่เมื่อต้นเต่าร้างออกผลต้นมันจะเหี่ยวแห้งตาย ปัจจุบันคงได้รับการปรับปรุงพันธุ์จนไม่ตายแล้วก็ได้ ต้นไม้ประเภทที่เมื่อออกผลแล้วทำให้ต้นตายมีหลายอย่างเช่นผลของต้นกล้วย  ขุยของไม้ไผ่เป็นต้น
          หลักการวินิจฉัยของผู้ตั้งอยู่ในการวินิจฉัยคดีความนั้นจะต้องเว้นจากอคติสี่ประการดังที่แสดงไว้ในอคติสูตร อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต(21/19/21) ความว่า “ผู้ใดประพฤติล่วงธรรมเพราะความรัก ความชัง ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเสื่อม เหมือนพระจันทร์ข้างแรมฉะนั้น”

 

          ส่วนบุคคลใดวินิจฉัยโดยไม่มีอคติ คำวินิจฉัยนั้นย่อมเป็นไปเพื่อความถูกต้อง ย่อมเจริญด้วยยศ ดังที่แสดงไว้ในสูตรเดียวกันว่า “ผู้ใดไม่ประพฤติล่วงธรรม เพราะความรัก ความชัง ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเต็มเปี่ยม ดุจพระจันทร์ข้างขึ้นฉะนั้น”
          คำว่า “อคติ” เป็นคำนามภาษาบาลีเพศหญิง แปลว่า “ความลำเอียง ความไม่ยุติธรรม อันหมายถึงฐานะอันไม่พึงถึง ทางแห่งความประพฤติที่ผิด ความไม่เที่ยงธรรม ความลำเอียง มีสี่ประการเขียนเป็นภาษาบาลีว่า “ฉนฺทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ”
          เรื่องนี้มีแสดงไว้ในอรรถกถาธรรมบทภาคหก เรื่องอุปนันทศากยบุตร ไม่เกี่ยวกับศาลรัฐธรรมที่กำลังสืบพยานเพื่อพิพากษาพิจารณาวินิจฉัยตัดสินคดีแก้รัฐธรรมว่าจะเป็นล้มล้างการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยหรือไม่ หากเป็นไปตามคำกล่าวหา อาจจะมีการยุบพรรคการเมืองบางพรรคและมีการเลือกตั้งใหม่ นับแต่โบราณกาลมาแล้วจะหาความถูกต้องเป็นธรรมที่เป็นไปเพื่อประโยชน์สุขของคนส่วนมากนั้นมีน้อยกว่าน้อย ส่วนหนึ่งมักจะเป็นไปตามความพอใจของตนเองเหมือนสุนัขจิ้งจอกตัวนั้นที่บังเอิญได้รับแต่งตั้งเป็นผู้พิพากษาในคดีแบ่งปลาตะเพียน

 

พระมหาบุญไทย  ปุญญมโน
08/07/55  

 

เว็บไซต์ที่น่าสนใจ

กองธรรมสนามหลวง

กองบาลีสนามหลวง

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

กรมการศาสนา

มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

บัณฑิตวิทยาลัย  มมร

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

สำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ(ธ)

เว็บไชต์นักศึกษาปริญญาเอก สาขาพุทธศาสน์ศึกษา มมร

 

วัดไทย

เว็บวัดในประเทศไทย

วัดไทยในต่างประเทศ

คณะสงฆ์ธรรมยุตUSA

 วัดป่าธรรมชาติ LA

พระคุ้มครอง

วัดธรรมยุตทั่วโลก

 

ส่วนราชการในประเทศไทย

มหาวิทยาลัยในประเทศไทย

ส่วนราชการในประเทศไทย

กระทรวงในประเทศไทย

 

หนังสือพิมพ์ไทย

ไทยรัฐ
เดลินิวส์
มติชน
ผู้จัดการ
กรุงเทพธุรกิจ
คม ชัด ลึก
บ้านเมือง
ข่าวสด
ฐานเศรษฐกิจ
ประชาชาติธุรกิจ
สยามกีฬา
แนวหน้า
โพสต์ทูเดย์
ไทยโพสต์
สยามรัฐ
สยามธุรกิจ
บางกอกทูเดย์

 

ข่าวภาษาต่างประเทศ

ข่าว CNN

ข่าว BBC

Bangkok Post

The Nation

หนังสือพิมพภาษาต่างประเทศ

เมนูสมาชิก