ไซเบอร์วนาราม.เน็ต

เว็บไซต์เพื่อพระพุทธศาสนา อารามหนึ่งบนโลกไซเบอร์

laithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithailaithai

             เคยอ่านพบข้อความบนป้ายไม้ที่ติดตามต้นไม้ในวัดต่างๆ ซึ่งเป็นเหมือนกับการแสดงธรรมโดยต้นไม้หรือธรรมะจากต้นไม้ หากจำไม่ผิดข้อความนี้น่าจะมาวัดวัดภูทอก จังหวัดหนองคาย ซึ่งพระอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ อดีตพระเกจิอาจารย์ชื่อดังเป็นผู้สร้าง โดยสร้างสะพานไม้แขวนรอบๆภูเขา ผู้คนสามารถเดินรอบภูเขาได้ เวลาเดินสะพานไม้จะแกว่งอาจจะทำให้ผู้ยืนบนสะพานไม้หล่นลงข้างล่างได้ทุกเมื่อนั่นนับเป็นการฝึกสติอย่างหนึ่ง  แต่นั่นนานมาแล้ว ในรอบยี่สิบปียังไม่มีโอกาสเดินทางไปเยือนอีกเลย แต่ข้อความนี้ยังจำไม่ลืม 
             ความเป็นมนุษย์ในทัศนะของพระพุทธศาสนามีส่วนประกอบสำคัญสองประการคือกายและจิต พระพุทธศาสนาให้ความสำคัญกับจิตมากกว่ากาย ยกให้ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว หากมนุษย์มีใจโหดร้ายก็คล้ายกับเป็นผีในร่างมนุษย์ แต่เป็นมนุษย์ที่มีใจดีก็เป็นคนที่สมควรกับความเป็นมนุษย์ หรือมีใจเป็นเทวดาในร่างมนุษย์ 

             ในพระพุทธศาสนาคำสอนเรื่องของจิตมีเป็นจำนวนมาก ในวัตถูปมสูตร มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ ได้เปรียบเทียบจิตไว้มีอุปมาเหมือนผ้า(12/92/48)ความว่า “ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผ้าที่เศร้าหมองมลทินจับ ช่างย้อมพึงนำเอาผ้านั้นใส่ลงในน้ำย้อมใดๆ คือ สีเขียว สีเหลือง สีแดง หรือสีชมภู ผ้านั้นพึงเป็นของมีสีที่เขาย้อมไม่ดี มีสีมัวหมอง ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะผ้าเป็นของไม่บริสุทธิ์ฉันใด เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันหวังได้ฉันนั้น"
             ผ้าที่ไม่สะอาดแม้จะย้อมดีสีก็ยังเศร้าหมอง จิตใจมนุษย์เมื่อไม่สะอาดก็จะพาลทำให้เกิดความคิดไปในทางทำลายล้างเหมือนกัน สิ่งที่ทำให้จิตเศร้าหมองท่านเรียกว่าอุปกิเลส(12/92/48) ประกอบด้วยอภิชฌาวิสมโลภะ (ละโมบไม่สม่ำเสมอ คือความเพ่งเล็ง) พยาบาท (ปองร้ายเขา)โกธะ (โกรธ) อุปนาหะ (ผูกโกรธไว้)มักขะ (ลบหลู่คุณท่าน)ปลาสะ (ยกตนเทียบเท่า) อิสสา (ริษยา) มัจฉริยะ (ตระหนี่) มายา (มารยา) สาเฐยยะ (โอ้อวด) ถัมถะ (หัวดื้อ) สารัมภะ (แข่งดี) มานะ (ถือตัว) อติมานะ (ดูหมิ่นท่าน) มทะ (มัวเมา) ปมาทะ (เลินเล่อ) เหล่านี้เป็นธรรมเครื่องเศร้าหมองของจิต

             อุปกิเลสเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นจิตใจของผู้ใดแล้วก็ทำให้จิตเศร้าหมองกลายเป็นคนใจร้าย ในที่สุดก็จะเป็นเหมือนใจสัตว์ ใจผีไปโดยปริยาย อุปกิเลสเกิดขึ้นในจิตเพียงตัวเดียวก็ยากจะควบคุมแล้ว หากมาพร้อมกันทั้งสิบหกตัวก็ยิ่งจะยุ่งยากเป็นสิบหกคูณ
             ในทางตรงกันข้ามความเป็นผู้ใจดีเป็นจุดเริ่มต้นของความเป็นมนุษย์ เพราะมนุษย์แปลว่าผู้มีใจสูง จะต้องเริ่มต้นด้วยความเป็นผู้มีใจดีมีใจไม่เศร้าหมอง พระพุทธเจ้าทรงเปรียบจิตที่ไม่เศร้าหมองไว้เหมือนกับผ้าสะอาด (12/92/48)ความว่า “ผ้าที่บริสุทธิ์สะอาด ช่างย้อมพึงนำเอาผ้านั้นใส่ลงในน้ำย้อมใดๆ คือ สีเขียว สีเหลืองสีแดง หรือสีชมภู ผ้านั้นพึงเป็นของมีสีที่เขาย้อมดี มีสีสด ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะผ้าเป็นของบริสุทธิ์ ฉันใด เมื่อจิตไม่เศร้าหมองแล้ว สุคติเป็นอันหวังได้ฉันนั้น"

             การทำจิตที่เศร้าหมองให้บริสุทธิ์นั้นมีคำอธิบายว่า(12/93/48)   “ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้นรู้ชัดว่า อภิชฌาวิสมโลภะ ลพยาบาท โกธะ อุปนาหะ มักขะ ปลาสะ อิสสา มัจฉริยะ มายา สาเฐยยะ ถัมถะ สารัมภะ มานะ อติมานะ มทะ ปมาทะ เป็นธรรมเครื่องเศร้าหมองของจิตด้วยประการฉะนี้แล้ว ย่อมละอภิชฌาวิสมโลภะพยาบาท โกธะ อุปนาหะ มักขะ ปลาสะ อิสสา มัจฉริยะ มายา สาเฐยยะ ถัมถะ สารัมภะ  มานะ อติมานะ มทะ ปมาทะ อันเป็นธรรมเครื่องเศร้าหมองของจิตเสีย” ภาษาบาลีในพระสูตรนี้ต้องค่อยๆทำความเข้าใจ หากใครพอมีเงินจะซื้อพุจนานุกรมบาลีไทยไว้ประจำบ้านสักเล่มก็จะได้เป็นเหมือนผู้ช่วยในการแปลภาษาบาลีเป็นภาษาไทยได้ง่าย   

             เมื่อจิตเศร้าหมองเรามองเห็นทางได้ก่อนแล้วว่าย่อมจะนำพาเราไปในทางที่ไม่ดี นักโทษที่ต้องคดีฆ่าคนมักจะแก้ตัวอยู่เสมอว่าทำไปโดยไม่ได้ตั้งใจ เพราะตอนนั้นห้ามความโกรธไว้ไม่อยู่เห็นหมูเท่าแมว แต่พอทำลงไปแล้วจึงได้สติมีสำนึก แต่ก็แก้ไขอะไรไม่ทันแล้ว หากห้ามใจไว้ได้ก่อน เหตุร้ายก็ไม่เกิด
             เมื่อจิตบริสุทธิ์แม้จะยังไม่บริสุทธิ์เต็มที่แต่ก็มีแนวโน้มว่าในอนาคตจะไปสู่ภพภูมิที่ดีได้ หากเริ่มต้นด้วยความดีย่อมมีความดีเป็นที่หวัง เริ่มต้นด้วยความเกลียดชังก็เหมือนกับถูกฝังทั้งเป็น

 

พระมหาบุญไทย  ปุญญมโน
02/06/53

เว็บไซต์ที่น่าสนใจ

กองธรรมสนามหลวง

กองบาลีสนามหลวง

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

กรมการศาสนา

มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

บัณฑิตวิทยาลัย  มมร

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

สำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ(ธ)

เว็บไชต์นักศึกษาปริญญาเอก สาขาพุทธศาสน์ศึกษา มมร

 

วัดไทย

เว็บวัดในประเทศไทย

วัดไทยในต่างประเทศ

คณะสงฆ์ธรรมยุตUSA

 วัดป่าธรรมชาติ LA

พระคุ้มครอง

วัดธรรมยุตทั่วโลก

 

ส่วนราชการในประเทศไทย

มหาวิทยาลัยในประเทศไทย

ส่วนราชการในประเทศไทย

กระทรวงในประเทศไทย

 

หนังสือพิมพ์ไทย

ไทยรัฐ
เดลินิวส์
มติชน
ผู้จัดการ
กรุงเทพธุรกิจ
คม ชัด ลึก
บ้านเมือง
ข่าวสด
ฐานเศรษฐกิจ
ประชาชาติธุรกิจ
สยามกีฬา
แนวหน้า
โพสต์ทูเดย์
ไทยโพสต์
สยามรัฐ
สยามธุรกิจ
บางกอกทูเดย์

 

ข่าวภาษาต่างประเทศ

ข่าว CNN

ข่าว BBC

Bangkok Post

The Nation

หนังสือพิมพภาษาต่างประเทศ

เมนูสมาชิก